Văn hóa  
Điểm báo  
Sách & tác phẩm  
Phim ĐẠO MỘ BÚT KÝ
Bản đồ  
Lễ hội truyền thống  

Khái quát về lễ hội dân gian các dân tộc tỉnh Điện Biên


Về tên gọi của lễ hội tỉnh Điện Biên được gọi theo tiếng dân tộc - chủ thể của di sản lễ hội đó, tên gọi thường phản ánh nội dung, mục đích, ý nghĩa của lễ hoặc lễ hội như Xên bản (Cúng bản) của người Thái,Ua Nếnh (cúng bản) của người Mông, Sê Sừ Ba Hư Chà (Lễ mừng cơm mới)của người Si La, Uých bích giác (uống rượu măng) của người Khơ Mú…

Về loại hình: các lễ hội ở tỉnh Điện Biên chủ yếu thuộc lễ hội lịch sử như lễ hội đền Hoàng Công Chất và lễ hội truyền thống. Lễ hội truyền thống lại chia thành các nhóm như: lễ hội gắn với tín ngưỡng tôn giáo (Lễ cúng bàn vương của người Dao, Gạ Ma Thố (cúng gốc cây to) của người Si La, Lau Pỉnh Phù (Cúng rừng) của Phù Lá, lễ cúng bản của dân tộc Thái, Lào, Khơ Mú…; lễ hội gắn với lao động sản xuất: lễ cầu mùa (dân tộc Khơ Mú, Khơ Mú, Xạ Phang, Si La, Sán Chay), lễ cầu mưa (dân tộc Khơ Mú, Thái), lễ mừng cơm mới (dân tộc Thái, Hà Nhì, Xinh Mun, Kháng); các lễ hội gắn với dòng tộc như Tù Su, Giù Su, Dù Tàu  của người Mông; các lễ hội mang tính giải trí như Nọ Pay Chiều của người Mông, Kin Chiêng của người Thái…

Về quy mô: lễ hội các dân tộc tỉnh Điện Biên chủ yếu có quy mô vừa và nhỏ, diễn ra trong không gian làng bản, dòng họ. Mỗi bản, làng tự tổ chức theo cách riêng, phù hợp với điều kiện của bản, dòng họ đó như cúng bản, Tù Su, cúng cầu mùa… Lễ hội đền Hoàng Công Chất là lễ hội duy nhất được tổ chức với quy mô lớn ở tỉnh Điện Biên, lễ hội nhằm tưởng nhớ công lao to lớn của Hoàng Công Chất - Người đã có công đoàn kết các dân tộc xuôi ngược đánh đuổi giặc Phẻ. Một số lễ hội tổ chức với quy mô vừa như Xên bản của người Thái, lễ cầu mưa của dân tộc Khơ Mú, hội Gầu Tào của dân tộc Mông…) Đây là đều là những lễ hội được tổ chức tại bản, thu hút đông đảo bà con trong bản, dòng họ tham gia ví dụ như Lễ Xên bản là lễ hội dược duy trì phổ biến nhất, thường được tổ chức vào tháng 2, tháng 3 âm lịch hàng năm nhằm dâng lễ cho chủ đất, chủ nước cầu cho mưa thuận gió hòa,mùa màng bội thu, con người khỏe mạnh. Tất cả người dân trong bản đều tham gia công tác chuẩn bị cũng như tiến trình của lễ hội. Các lễ hội tổ chức với quy mô nhỏ như lễ hội Tù Su, Giù Su, Xên Pang Ả… các lễ này chủ yếu gắn với quy mô là dòng họ. Con cháu của các dòng họ sinh sôi, phát triển rồi di cư đi các vùng khác nhau sinh sống, cư trú nhưng đến dịp cúng dòng họ thì họ tập trung về nhà trưởng họ để cùng nhau đóng góp, chuẩn bị các lễn vật dâng lên tổ tiên và cùng tham gia các hoạt động vui chơi, giải trí.

Lễ hội truyền thống các dân tộc tỉnh Điện Biên là một loại hình di sản văn hóa phi vật thể độc đáo, có giá trị to lớn, ý nghĩa thiết thực và vô cùng cần thiết với đời sống của đồng bào các dân tộc tỉnh Điện Biên: lễ hội truyền thống là nơi các đồng bào các dân tộc thể hiện truyền thống uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây đồng thời mong muốn về cuộc sống ấm no, hạnh phúc, lễ hội truyền thống là môi trường tồn tại, nuôi dưỡng, nơi thỏa mãn như cầu tín ngưỡng lành mạnh của người dân: các tín ngưỡng về thiên nhiên, phồn thực, tín ngưỡng vạn vật hữu linh… được biểu hiện thông qua các nghi lễ cầu cúng, hoạt động vui hội, trò chơi văn nghệ, ẩm thực… Ngoài ra, lễ hội truyền thống là môi trường thỏa mãn các nhu cầu vui chơi, giải trí, thưởng thức văn hóa, văn nghệ của người dân: đến với các lễ hội người dân được sáng tạo và thưởng thức các loại hình văn hóa nghệ thuật đặc sắc: mỗi lễ hội là một hình thức sinh hoạt tín ngưỡng - văn hoá cộng đồng của nhân dân các dân tộc tỉnh Điện Biên. Đặc biệt lễ hội truyền thống là môi trường bảo lưu văn hóa truyền thống: là một hình thức sinh hoạt dân gian nguyên hợp, lễ hội truyền thống các dân tộc tỉnh Điện biên bao gồm nhiều thành phần khác nhau như tín ngưỡng, văn học dân gian (các truyền thuyết, truyện cổ), trang phục cổ truyền, ẩm thực dân tộc, văn nghệ dân gian, diễn xướng (dân ca, dân vũ), trò chơi, tri thức dân gian… các thành phần này có mối quan hệ mật thiết, hữu cơ với nhau, cùng hỗ trợ nhau để tồn tại.

Như vậy có thể thấy, với sự phát hiện của xã hội hiện nay, nhiều yếu tố văn hóa truyền thống đang đứng trước nguy cơ mai một thì lễ hội là môi trường đã sinh ra, nuôi dưỡng và giữ gìn các phong tục tập quán hay loại hình văn hóa truyền thống. Nó giúp người dân bình ổn về mặt tâm lý, đời sống tinh thần phong phú lành mạnh, phát huy truyền thống văn hóa của các dân tộc, xây dựng cuộc sống ngày một tốt đẹp hơn. Mặt khác lễ hội giúp điều hòa các quan hệ xã hội, xây dựng tình đoàn kết thân ái giữa những con người trong dòng tộc, trong cộng đồng xã hội, góp phần giữ vững an ninh chính trị địa phượng, phát triển văn hóa, kinh tế xã hội.

Dương Chung

Di sản Văn hóa

 

[ ]

 

Tin khác

Giá trị của tết Nào pê chầu của người Mông trong đời sống cộng đồng
Tết Nào pê chầu của người Mông Đen tại bản Nậm Pọng, xã Mường Đăng, huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên
LỄ CÚNG BẢN (TÊ HRÔI CUNG) DÂN TỘC KHƠ MÚ TỈNH ĐIỆN BIÊN
Huyện Mường Ảng tổ chức lễ Công bố và trao chứng nhận DSVH phi vật thể Quốc gia Tết Nào pê chầu
NGHI LỄ CÚNG MỪNG CƠM MỚI (KIN KHẢU HÓ, KHẢU HÁNG) DÂN TỘC LÀO TỈNH ĐIỆN BIÊN
LỄ PANG PHÓONG CỦA DÒNG HỌ LÒ KHUN DÂN TỘC KHÁNG TỈNH ĐIỆN BIÊN.
Thành Bản Phủ và Lễ hội Đền Hoàng Công Chất năm 2015
Tết cơm mới của dân tộc Cống
Nét đẹp trong Lễ cúng bản (Gạ ma thú) của người Hà Nhì ở Sín Thầu
Lễ cầu mưa của người Khơ Mú bản Tọ Cuông, xã Ẳng Tở, huyện Mường Ảng.
1
THÔNG BÁO Triển lãm Tranh biếm họa, chủ đề "Phòng, chống tham nhũng"
THÔNG BÁO MỜI CHÀO HÀNG, Gói thầu: Cấp sản phẩm văn hóa cho đồng bào dân tộc thiểu số, các xã khu vực III, các trường dân tộc nội trú
Kế hoạch vận động, tổ chức Hiến máu tình nguyện năm 2018
Thông báo "Cuộc vận động sáng tác ca khúc về thành phố Đà Nẵng"
Đường dây nóng
Phòng nghiệp vụ văn hoá
Điện thoại: 0915.910.345
Quảng cáo
Số người trực tuyến:   12  
Số lượt truy cập:   4.774.954