Văn hóa  
Điểm báo  
Sách & tác phẩm  
Phim ĐẠO MỘ BÚT KÝ
Bản đồ  
Nghệ thuật trình diễn  

Mào Ết - Cha đẻ của những cây đàn tính tẩu


Nghệ nhân Mào Ết sinh năm 1944 tại Thẩm Bú, xã Mường So, huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu. Ông sinh ra trong nôi nghệ thuật dân gian khi có ông nội và bố đều là tay đàn có tiếng vùng Phong Thổ. Lên 10 tuổi ông đã bắt đầu cầm đàn tính tập lên dây, chỉnh đàn theo các bài then cổ và tập chế tác từng bộ phận đơn giản của đàn theo ông nội. Không dừng ở đó, Mào Ết lần lượt tìm tới các thầy đàn giỏi hơn ở vùng Quỳnh Nhai, Sơn La. Năm tháng trôi đi khi vừa tròn 19 tuổi cũng là lúc tiếng đàn của ông gây ấn tượng và có tiếng vang trong vùng, ông được tuyển làm “Báo khỏa” (nhạc công đệm cho tốp múa của Then) trong lễ Kin Pang Then, sau này ông thường xuyên được mời đi đệm đàn trong các ngày lễ, tết, hội hè…

Cơ duyên của ông với đàn tính tẩu được chuyển sang một trang mới khi ông được cố nhạc sĩ Tạ Thâm - Nguyên trưởng khoa âm nhạc, trường Văn hóa, Nghệ thuật Tây Bắc mời về để khai thác kỹ thuật chế tác và đánh đàn truyền thống để cải tiến nâng cao cây đàn dân gian. Tại đây, ông cùng với nhạc sĩ Tạ Thâm đã cải tiến thành công bộ tính gồm tính cao, tính trung, tính đại, đàn đẹp hơn, bền hơn, âm sắc đảm bảo hơn. Trải qua thời gian cùng thầy Tạ Thâm cũng là lúc nghệ nhân Mào Ết học nhuần nhuyễn kỹ thuật chế tác theo tiêu chuẩn lý tính và vật lý âm thanh.

Với những kiến thức và kinh nghiệm đã có, nghệ nhân Mào Ết đã chế tác rất nhiều cây đàn để phục vụ nhân dân và các nghệ sĩ thời bấy giờ. Sau này, ông trải qua nhiều đơn vị công tác như Đội ca nhạc dân gian Tây Bắc, Đài Phát thanh Truyền hình Tây Bắc, Đài phát thanh Truyền hình tỉnh Lai Châu, Sở Văn hóa, Thông tin Lai Châu, Hội Văn nghệ Lai Châu… nhưng ở bất kỳ đơn vị hay cương vị công tác nào ông cũng luôn gắn bó với cây đàn tính.

Gần cả cuộc đời gắn bó với đàn tính, với ông đàn tính không chỉ là một nhạc cụ mà đó là những đứa con tinh thần. Khi chế tác ông tỉ mẩn, cẩn thận từng chi tiết, ông nói  cây đàn tính tẩu đạt được chuẩn mực hay không chính là bầu đàn - là quả bầu đnh là hộp cộng hưởng, quả phải già, vỏ phải mỏng, tròn và lây đều…có vậy, âm thanh của đàn mới đạt. Khi biểu diễn, ông say sưa từng phím đàn hòa vào những điệu giao duyên mặn nồng hay bước xòe nhịp nhàng. Khi đã về hưu, tài sản lớn của ông là những cây đàn tính tẩu được treo trang trọng trong nhà.

Ông cũng là một trong người lưu giữ nhiều làn điệu dân ca cổ của dân tộc. Ông đã truyền dạy cho rất nhiều thế hệ học trò, trong đó tiêu biểu là Nghệ sĩ ưu tú  Vương Kếp cư trú tại thành phố Thái Nguyên, nhiều học trò đạt được huy chương, bằng khen, giấy khen các cấp… Với tất cả những cống hiến đó, ông đã được Chủ tịch phong tặng Nghệ nhân ưu tú lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể lần thứ I, năm 2015.

Dương Chung

Di sản Văn hóa

 

[ ]

 

Tin khác

Một số đặc điểm về Nghệ thuật Xòe Thái tỉnh Điện Biên
Những chủ nhân nghệ thuật hát Then của người Thái tỉnh Điện Biên
Nét đẹp trong những giai điệu then cổ của di sản then Thái trắng tỉnh Điện Biên.
Cuộc thi viết "Tìm hiểu về cải cách hành chính Nhà nước"
Trung tâm Phát sách phát hành Lịch Tết Kỷ Hợi 2019
Thể lệ Cuộc thi sáng tác tranh cổ động tuyên truyền kỷ niệm 65 năm chiến thắng Điện Biên Phủ và 60 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh - Ngày truyền thống bộ đội Trường Sơn
Danh mục Văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý Nhà nước trong kỳ hệ thống hóa 2014 - 2018
Đường dây nóng
Phòng nghiệp vụ văn hoá
Điện thoại: 0915.910.345
Quảng cáo
Số người trực tuyến:   12  
Số lượt truy cập:   5.456.141