Văn hóa  
Điểm báo  
Sách & tác phẩm  
Phim ĐẠO MỘ BÚT KÝ
Bản đồ  
Phong tục, tập quán  

Lễ tang của người Thái đen tỉnh Điện Biên


Các nghi thức trong đám tang người Thái đen gồm các nghi lễ chủ yếu sau:

Nghi lễ khâm niệm nhập quan “Ảu khẩu đông”

Ngay khi trong nhà có người chết, chồng hoặc vợ người chết lấy dao chém vào vách trong gian thờ tổ tiên và nói “Trời ơi sao các ông các bà làm chồng (vợ) tôi chết”. Sau đó chạy mái hiên ngẩng mặt lên  kêu “Trời ơi chồng (vợ) tôi chết rồi”. Đối với người vợ thì hạ búi tóc. Để làm lễ nhập quan, người Thái dù giàu hay nghèo đều phải chuẩn bị 3 con vật đó là chó, vịt, lợn. Người ta quan niệm con chó để dẫn đường cho người chết về với tổ tiên, con vịt để gọi tổ tiên biết để ra đón người chết và biếu người lái đò đưa người chết qua sông, con lợn là tài sản để người chết đem theo khi về thế giới bên kia. Với mỗi con vật, thầy cúng sẽ báo cáo người chết sau đó đem mổ và cắt một vài bộ phận như đầu, cánh, chân để treo cột gian thờ cạnh quan tài người chết, riêng con lơn sẽ được nhấc vào quan quan tài sau đó được chế biến thành mâm lễ cúng người chết trước khi nhập quan.

Cúng cơm người chết

Không giống như người kinh, người Thái trong những ngày người chết quàn tại nhà có hai bữa quan trọng nhất đó là mâm lễ làm từ thịt lợn trước lúc nhập quan và mâm lễ được làm từ thịt trâu trong ngày thứ 2 kể từ ngày nhập quan. Điều đặc biệt tất cả mâm lễ này phải do con rể cả của người chết làm. Các món ăn dâng lên người chết được chế biến theo các món ăn truyền thống của dân tộc Thái như thịt nướng, luộc, lạp trâu…

Phúng điếu

Cũng giống như các dân tộc khác, khi trong bản có người mất, họ hàng làng xóm đều tập trung giúp đỡ cũng như chia buồn với tang chủ. Tất cả đàn ông trong bản sẽ tập trung giúp gia chủ chuẩn bị quan tài, mổ trâu, nhà mồ, nấu nướng… phụ nữ tập trung hết trên sàn để chia sẻ động viên thành viên gia đình. Mỗi gia đình khi đến dự tang đều mang theo một con dao để giúp việc, một chút gạo, củi, tiền để giúp gia chủ.

Chọn đất

Không giống một số dân tộc chọn đất đào huyệt trước khi chết, người Thái chỉ tiến hành chọn đất đào huyệt khi có người chết. Họ tin rằng chọn đất “làm nhà” là một việc trọng đại và phải do người chết tự chọn. Việc chọn đất được tiến hành vào sáng sớm ngày hôm sau, thầy cúng sẽ cúng báo cáo tổ tiên và người chết sau đó lấy quả trứng treo trên quan tài - linh hồn của người chết trao cho con rể cả cùng với thuổng, dao đi tìm đất. Khi lên khu rừng ma, thầy cúng sẽ cúng hỏi ý kiến người chết sau đó con rể sẽ tung quả trứng, nếu trứng vỡ ở vị trí nào thì người ta sẽ lấy điểm đó làm tâm để đào huyệt, họ tin rằng khi trứng vỡ nghĩa là người chết đồng ý và chỗ trứng vỡ nhất thiết phải là vị trí đặt tim người chết.

Di quan và hạ huyệt

Việc di quan và hạ huyệt của người Thái được tiến hành cẩn trọng về giờ giấc cũng quy trình. Sau khi thầy cúng chọn được giờ, tất cả người nhà, họ hàng sẽ tập trung quanh linh quan người chết nghe con rể, con dâu thay mặt mặt gia đình cúng lời cúng tiễn biệt Sau khi hoàn thành việc chôn lấp người ta dựng trên mộ của người chết ngôi nhà mồ tương tự như nhà sàn khi còn sống, bên trong nhà mồ người ta chia cho người chết đồ dùng sinh hoạt đầy đủ.

Qua các nghi thức của lễ tang người Thái, chúng ta có thể thấy đây là một phong tục tốt đẹp, tạo điều kiện duy trì những không gian linh thiêng, môi trường văn hoá truyền thống và có ý nghĩa giáo dục rất lớn đối với các thế hệ tộc người.

Dương Chung

Di sản Văn hóa

 

[ ]

 

Tin khác

Nhận diện đám cưới của người Dao ở huyện Nậm Pồ
Nhận diện đám cưới của người Hà Nhì
Nhận diện đám cưới của người Xinh Mun
Các bước trong đám cưới của người Mông Đỏ
Phong tục cưới xin của người Kháng
Một số trò chơi dân gian của người Mông
Tục cưới xin của người Dao Quần Chẹt - huyện Tủa Chùa
Những kiêng kỵ trong sinh đẻ và lễ đặt tên cho trẻ của người Thái Đen
Nét độc đáo trong tết cổ truyền của người Cống
Một số điều đáng chú ý trong tục sinh đẻ của người Mông
THÔNG BÁO Triển lãm Tranh biếm họa, chủ đề "Phòng, chống tham nhũng"
THÔNG BÁO MỜI CHÀO HÀNG, Gói thầu: Cấp sản phẩm văn hóa cho đồng bào dân tộc thiểu số, các xã khu vực III, các trường dân tộc nội trú
Kế hoạch vận động, tổ chức Hiến máu tình nguyện năm 2018
Thông báo "Cuộc vận động sáng tác ca khúc về thành phố Đà Nẵng"
Đường dây nóng
Phòng nghiệp vụ văn hoá
Điện thoại: 0915.910.345
Quảng cáo
Số người trực tuyến:   12  
Số lượt truy cập:   4.774.948