Văn hóa  
Điểm báo  
Sách & tác phẩm  
Phim ĐẠO MỘ BÚT KÝ
Bản đồ  
Phong tục, tập quán  

Các bước trong đám cưới của người Mông Đỏ


Dạm ngõ

Khi chàng trai và cô gái đã yêu nhau được một thời gian, họ quyết định sống chung với nhau thì chàng trai sẽ về thưa chuyện với cha mẹ, rồi cha mẹ chàng trai sẽ xem ngày tốt để đi đón cô gái. Nhà trai sẽ mời một người lớn là chú ruột của chàng trai để đi cùng, tới nhà cô gái và đưa cô gái về. Về tới cửa, chàng trai gọi bố mẹ, họ ra mở cửa chính và sang gọi một ông già có uy tín trong dòng họ sang nhà lấy con gà trống quét qua đầu chàng trai, cô gái ba lần xong hai người mới được bước vào nhà, vừa quét gà qua đầu vừa khấn: “tổ tiên về nhận con dâu mới, về phù hộ cho con dâu khỏe mạnh, sống hạnh phúc cùng gia đình lao động, sản xuất không nghe người ngoài, không theo người khác để sống hạnh phúc bên con trai ".

Sáng hôm sau, nhà trai nhờ một người có uy tín trong thôn sang nhà gái báo tin và bàn chuyện ăn hỏi của đôi trai gái, nếu gia đình nhà gái không có gì phản đối chuyện hôn nhân này thì mẹ cô gái sẽ lấy quần áo cho người báo tin mang về cho cô dâu thay ở nhà chồng.

Lễ ăn hỏi

Sang ngày thứ ba – kể từ ngày dạm ngõ, bố mẹ chồng sẽ đưa hai vợ chồng trẻ sang ra mắt và ăn hỏi bên nhà gái, họ mang theo một con lợn 50 kg, 10 lít rượu. Khi hai bên gia đình đã đồng ý kết giao thông gia thì nhà gái sẽ yêu cầu đồ thách cưới với nhà trai. Đồng thời họ sẽ cùng thống nhất ngày cưới.

Lễ cưới

Trước ngày cưới chính thức một ngày, nhà trai sẽ làm một bữa cơm gọi mời  ông bà tổ tiên về ăn. Tối hôm đó bố mẹ, anh em họ hàng cùng tập trung đông đủ tại nhà trai và tìm người làm phù rề, phù dâu, ông mối, một người đại diện nhà trai cùng cô dâu chú rể sang nhà cô dâu làm lễ cưới. Sáng tinh mơ mọi người đã dậy chuẩn bị hết mọi thứ nhà gái yêu cầu và thay trang phục cho cô dâu. Trước khi sang nhà gái,  chú rể sẽ phải lạy tổ tiên, ông bà cha mẹ, các bác, các chú, ông mối một lạy rồi cả đoàn cùng đi ra từ cửa chính, ông mối mang theo một chiếc ô màu đen (họ quan niệm là hai tâm hồn của đôi vợ chồng trẻ nấp bên nhau trong chiếc ô). Khi gần đến nhà gái thì nhà trai mở cơm và hai con gà trong túi ra ăn ở giữa đường,) ông mối gói một túi cơm, một miếng thịt gà, một chén rượu đổ xuống lề đường cho Ma bản để cầu sự bảo vệ che chở của Ma bản cho đám cưới diễn ra tốt đẹp, ông khấn" lạy thần sông, thần suối, thần rừng, thần nắng, thần mưa...( nhớ tên thần nào thì gọi thần đấy không bắt buộc) về ăn cơm cùng chúng tôi, ăn xong rồi thì phù hộ cho chúng tôi đi đến nhà bình yên, không đau bụng, không say rượu, không ốm đau gì ......" khấn xong thì đổ thìa cơm và chén rượu xuống đất để cho thần ăn. Ăn xong đoàn nhà trai đi thẳng tới nhà cô dâu, đến trước cửa nhà gái thì ông mối hát một bài xin phép ma nhà cô gái cho đi qua cửa, hát xong đoàn nhà trai bước vào nhà gái, cô dâu sẽ giới thiệu ông bà, cha mẹ cô dì, chú bác ruột, họ hàng, anh chị ruột, anh chị họ hàng để người đại diện nhà trai sẽ đưa cho họ mỗi người một điếu thuốc lá và chú rể cùng phù rể lạy họ mỗi người một lạy. Chú rể và phù rể đốt nhang thắp tất cả những ban thờ ở nhà cô dâu rồi cắm vào các chân cột nhà và khấn “tên con là.... Hôm nay về làm đám cưới con gái của gia đình, mong tổ tiên (bố mẹ) phù hộ để chúng con về đến nhà bình yên không gặp chuyện xấu”. Người chị dâu trong nhà (nếu trong nhà chưa có chị dâu thì lấy chị dâu họ) sẽ đưa cô dâu đi vào buồng thay một bộ quần áo mới mà mẹ ruột chuẩn bị cho cô. Người đại diện nhà gái mời đoàn nhà trai vào ngồi mâm cơm và người đại diện nhà gái sẽ hỏi chú rể và cô dâu xem họ có đồng ý chung sống và có trách nhiệm với nhau cả đời không, chú rể và cô dâu có thề sống chung thủy suốt đời với nhau không, nếu chú rể không trả lời được thì sẽ bị phạt rượu rất nặng. Hỏi xong thì nhà gái rót rượu từ phía đầu mâm ra và uống theo thứ tự một bát con và 3 li nhỏ, chú rể không uống được thì phù rể, phù dâu, cô dâu sẽ uống giúp một nửa. Xong thủ tục hỏi thì cô dâu, chú rể, phù dâu, phù rề ăn cơm và đi đến từng mâm cơm để cảm ơn khách. Ông mối xem giờ đẹp về nhà trai, lúc này nhà gái sẽ thông báo những đồ cưới mà bên nhà gái cho con gái và chú rể. Nhà gái sẽ chuẩn bị một mâm cơm để lên ghế rồi đặt ngay cửa chính và rót 12 chén rượu, ông mối bên nhà trai sẽ vừa hát bài “xin phép tổ tiên nhà gái  cho đi qua cửa” nếu hát sai thì sẽ bị phạt rượu, hát xong họ mang đồ cưới về. Về đến nhà chồng thì mọi người đứng ở ngoài đợi ông mối vào trước mọi người mới được vào, ông mối sẽ đứng giữa cửa chính và hát chào tổ tiên nhà trai, hát xong người đại diện nhà trai sẽ báo cáo cho nhà trai về những đồ lễ mang từ nhà gái về và tuyên bố cô dâu chú rể chính thức thành vợ chồng.

Đồ thách cưới: Một con lợn từ 60 đến 80 kg, tiền  từ ba triệu đến năm triệu đồng, 70 lít rượu, thuốc lào.

Quà cưới gồm: Bố mẹ vợ sẽ cho con gái một con trâu hay con bò cùng áo váy, chậu, bát đũa, chăn màn, hòm… tùy vào điều kiện của mỗi gia đình. Còn họ hàng, anh chị em, cô dì chú bác cũng mừng cho cô dâu một cái áo hay váy, chậu hay chăn. Còn nhà trai chỉ cho trâu, lợn, gà, bát đũa, chăn màn, tiền mặt khi hai vợ chồng  ra ở riêng.

Những phong tục, quy định về trình tự các bước trong đám cưới người Mông Đỏ tỉnh Điện Biên đến nay vẫn được lưu giữ, trở thành vốn di sản văn hóa phi vật thể quý giá cần được bảo tồn và phát huy giá trị.

Trần Minh Thư

Di sản Văn hóa

 

[ ]

 

Tin khác

Phong tục cưới xin của người Kháng
Một số trò chơi dân gian của người Mông
Tục cưới xin của người Dao Quần Chẹt - huyện Tủa Chùa
Những kiêng kỵ trong sinh đẻ và lễ đặt tên cho trẻ của người Thái Đen
Nét độc đáo trong tết cổ truyền của người Cống
Một số điều đáng chú ý trong tục sinh đẻ của người Mông
Lễ mừng cơm mới của người Thái Trắng
Trò chơi dân gian của người Lào ở bản Na Sang 1, xã Núa Ngam, huyện Điện Biên
Đôi điều về việc sinh đẻ của người Khơ Mú
Một số tập tục trong canh tác trên nương của người Khơ Mú
1
Giải thưởng Phát triển văn hóa đọc
Điện Biên miễn thu phí tham quan các điểm di tích lịch sử, công trình văn hóa ngày 02/9/2018
THÔNG BÁO MỜI CHÀO HÀNG CẠNH TRANH RÚT GỌN, Gói thầu: Mua bộ thiết bị chuyên dùng chiếu phim lưu động
THÔNG BÁO tổ chức Cuộc thi Ảnh đẹp Du lịch Tây Bắc năm 2018 trên địa bàn tỉnh Điện Biên
Đường dây nóng
Phòng nghiệp vụ văn hoá
Điện thoại: 0915.910.345
Quảng cáo
Số người trực tuyến:   12  
Số lượt truy cập:   5.032.620