Văn hóa  
Điểm báo  
Sách & tác phẩm  
Phim ĐẠO MỘ BÚT KÝ
Bản đồ  
Phong tục, tập quán  

Phong tục cưới xin của người Kháng


Hôn nhân một vợ một chồng và cư trú ở bên nhà chồng là hình thức chủ yếu trong hôn nhân của người Kháng. Chế độ hôn nhân một vợ một chồng khá bền vững, hiếm thấy các trường hợp ly hôn. Các trường hợp lấy hai vợ phải có nguyên nhân, vợ cả không có con hoặc qua đời. Phần lớn các cặp vợ chồng không có con trai đều lấy con trai của anh, em ruột chồng làm con nuôi.

Ngày nay việc đám cưới của các đôi nam nữ dân tộc Kháng được tổ chức đều là do tự nguyện của hai bên. Đến tuổi trưởng thành nam nữ tự tìm hiểu, khi đưa ra quyết định lấy nhau họ thông báo với hai bên gia đình để họ cùng chuẩn bị các bước cho đám cưới, đó là:

Bước 1: Dạm ngõ - The man căn sao

Đại diện gia đình nhà trai đến chơi với nhà gái, nói chuyện việc hai đứa con yêu nhau và muốn lấy nhau. Lần này nếu có điều kiện nhà trai sẽ mang theo mấy con gà và một số thứ sang nhà gái làm quà, nhà gái đáp lại bằng cách làm cơm cả hai bên cùng ăn. Sau cuộc nói chuyện hai bên gia đình sẽ hứa hẹn và ấn định ngày lành tháng tốt tiếp theo nhà trai sẽ sang nhà gái làm lễ ăn hỏi.

Bước 2: Ăn hỏi - Khai diên blóng

Đại diện gia đình nhà trai sang bên nhà gái lần này sẽ mang theo: 01 con lợn (khoảng 70 - 80kg); 02 con gà (trên 1kg/con); 02 chum rượu cần và  02 sách rượu (20 lít/1 sách); khoảng 20kg gạo

Theo quy định của dân tộc Kháng, trong lễ ăn hỏi nhà trai đã phải biết trước nhà gái có mấy anh em ruột (anh chị em ruột của con dâu tương lai) và chuẩn bị mang cho mỗi người anh chị em ruột này 5 lạng cá, nếu không có cá phải có 5 lạng gà thay thế.

Sau bước này, nhà gái có sự thay đổi phải hoàn toàn chịu mọi chi phí cho việc nhà trai đã làm.

Bước 3: Con dâu thăm nhà trai  - Mể muôn rờ chơ nha pả du mể ma

Sau 10 ngày con dâu thăm nhà trai, người con dâu phải chuẩn bị 2 – 3 con gà; cót; cá (tuỳ theo) đến đưa cho bố mẹ chồng, ăn cơm và ở một vài ngày rồi trở lại nhà mình.

Trước khi về, nhà trai có thể cho cô dâu một số thứ như gà, lợn và một số đồ dùng sinh hoạt như: chăn, ga, đệm, hòm, áo, váy; anh em nhà chồng mỗi người cho cô dâu 01 con gà. Chú rể lúc này theo luôn về nhà gái để ở rể.

Thời gian ở rể cũng tuỳ thuộc vào từng gia đình, trước đây ở 7, 8 năm nhưng nay có thể ở 1, 2 năm. Hết thời gian ở rể tổ chức cưới ở nhà gái.

Bước 4: Đám cưới nhỏ - Ngan tủ đế

Lần cưới này coi như việc đánh dấu hết thời gian ở rể của người con trai. Việc tổ chức đám cưới lần này nhà trai phải chuẩn bị đồ mang sang gồm: 01 con lợn (khoảng 70 - 80kg); 04 con gà;  04 ống cá muối; 08 con cá khô (loại cá nhỏ); 01 bó chay; 01 bó trầu; ít vôi; khoảng 20 - 30kg gạo; rượu (2 chum rượu cần, 02 sách). Nhà trai chuẩn bị đầy đủ rồi mang sang nhà gái làm cơm, làm cơm xong tiến hành làm lý mời ông bà, tổ tiên nhà gái về uống rượu cần trước, ăn thức ăn do gia đình nhà trai mang sang và xin ông bà, tổ tiên nhà gái cho con gái về nhà trai làm dâu. Sau đó nhà trai mời mọi người trong nhà gái cùng ăn. Tiếp theo cô dâu, chú rể đi chúc rượu và nhận những lời chúc của tất cả mọi người. Khi bữa tiệc chúc tụng nhau dừng lại coi như việc tổ chức đám cưới nhỏ đã xong. Đến đây cô dâu, chú rể có thể về nhà trai luôn. Sau đám cưới nhỏ này, nhà trai tiếp tục phải chuẩn bị đồ cho lần đám cưới to tiếp theo. Tuỳ từng gia đình chọn ngày và cũng tuỳ vào khả năng chuẩn bị của các gia đình. Khi đã chuẩn bị được đầy đủ nhà trai phải đứng ra tổ chức đám cưới một lần nữa.

Bước 5: Đám cưới to - Mủ khà đưng

Lần cưới này tổ chức to, rộng khắp tất cả họ hàng và khách của hai bên.

Nhà trai chuẩn bị 02 con lợn; 02 sách rượu; 04 chum rượu; 08 con gà (từ 7 lạng trở lên); 16 con cá khô.

Nhà gái làm lễ cho của hồi môn (Lễ nộp tiền): ông cậu cho 1 triệu; nhà trai cho đầu lợn; anh em nhà vợ cho khoảng 500 nghìn; nhà trai cho đùi lợn và 01 con gà.

Thủ tục của hai bên gia đình cho cô dâu, chú rể xong. Cô dâu, chú rể cầm trên tay một cái đĩa, trong đĩa có 4 cái chén, lần lượt đi mời tất cả mọi người hôm đó đến dự đám cưới. Những người khách được mời đến đám cưới có thể mừng tiền, tặng chậu, tặng khăn piêu,...

Nhà trai nói xin dâu về. Ở lần này phải có thủ tục đại diện hai bên gia đình, nhà gái trao con gái, nhà trai nhận và ngược lại. Con rể lạy bố mẹ vợ xin được rước dâu về. Bố mẹ cho con gái của hồi môn và tiến hành buộc chỉ tay. Nhà trai buộc chỉ vào tay phải, nhà gái buộc chỉ vào tay trái. Kể từ đây cô dâu là con của nhà chồng, mọi thủ tục phải hoàn toàn phụ thuộc vào nhà chồng. 

Trần Minh Thư

Di sản Văn hóa

 

[ ]

 

Tin khác

Một số trò chơi dân gian của người Mông
Tục cưới xin của người Dao Quần Chẹt - huyện Tủa Chùa
Những kiêng kỵ trong sinh đẻ và lễ đặt tên cho trẻ của người Thái Đen
Nét độc đáo trong tết cổ truyền của người Cống
Một số điều đáng chú ý trong tục sinh đẻ của người Mông
Lễ mừng cơm mới của người Thái Trắng
Trò chơi dân gian của người Lào ở bản Na Sang 1, xã Núa Ngam, huyện Điện Biên
Đôi điều về việc sinh đẻ của người Khơ Mú
Một số tập tục trong canh tác trên nương của người Khơ Mú
Khái quát về các hoạt động trong Tết Nào pê chầu của người Mông
1
THÔNG BÁO Triển lãm Tranh biếm họa, chủ đề "Phòng, chống tham nhũng"
THÔNG BÁO MỜI CHÀO HÀNG, Gói thầu: Cấp sản phẩm văn hóa cho đồng bào dân tộc thiểu số, các xã khu vực III, các trường dân tộc nội trú
Kế hoạch vận động, tổ chức Hiến máu tình nguyện năm 2018
Thông báo "Cuộc vận động sáng tác ca khúc về thành phố Đà Nẵng"
Đường dây nóng
Phòng nghiệp vụ văn hoá
Điện thoại: 0915.910.345
Quảng cáo
Số người trực tuyến:   12  
Số lượt truy cập:   4.778.690