Văn hóa  
Điểm báo  
Sách & tác phẩm  
Phim ĐẠO MỘ BÚT KÝ
Bản đồ  
Phong tục, tập quán  

Một số điều đáng chú ý trong tục sinh đẻ của người Mông


* Khi người phụ nữ sinh nở

Người phụ nữ có dấu hiệu trở dạ, một số ra trạm y tế xã để được y – bác sĩ giúp đỡ, tuy nhiên còn nhiều người ở vùng sâu vùng xa đi lại khó khăn thì người chồng đi tìm bà đỡ có uy tín đến nhà đỡ đẻ cho vợ, người chồng lúc này luôn ở cạnh vợ. Trường hợp vợ khó đẻ thì người Mông quan niệm do người con dâu này ăn ở thất đức với bố mẹ chồng hoặc anh chồng, do đó muốn dễ đẻ phải xin lỗi bố mẹ chồng hoặc anh chồng bằng cách uống bát nước mà bố mẹ chồng hay anh chồng đã rửa tay hoặc nói những lời đại ý là bỏ qua những lỗi lầm của người con dâu. Khi đẻ xong, người chồng có thể chuẩn bị một bếp lửa ngay cạnh phòng ngủ hoặc dìu vợ con xuống gian bếp và nhóm lửa cho ấm. Trước đây không có đệm thì người Mông chuẩn bị bó cỏ gianh phơi khô mang dải cho người phụ nữ nằm khi sinh. Người phụ nữ khi sinh chỉ ăn thịt gà trong vòng một tháng, kiêng ăn các loại thịt khác và không ăn rau. Khi mẹ tròn con vuông, người Mông cắm lá xanh ở trước cửa nhà để báo hiệu gia đình có điều kiêng kỵ Nếu trong 03 ngày kể từ khi đửa trẻ sinh ra mà có người lạ vào nhà thì sẽ làm lý như: bị giữ lại đôi dép,cái mũ hay phải nhận đứa trẻ làm con nuôi. Trong suốt tháng đầu, những người phụ nữ mang thai kiêng không cho vào phòng của đứa trẻ vì họ cho rằng nếu phụ nữ mang thai vào phòng thì sẽ lấy mất sữa của đứa trẻ tức người mẹ bị mất sữa. Trong một tháng sau khi sinh, người con dâu không được đi qua trước bàn thờ và cửa chính

* Lễ đặt tên cho trẻ

Nghi lễ đặt tên mang ý nghĩ vô cùng quan trọng, nó chứng tỏ sự tồn tại của thành viên mới trong gia đình, là dấu mốc đầu tiên trong cuộc đời của con người. Phong tục tốt đẹp mang ý nghĩa nhân văn này hiện vẫn được bảo tồn và duy trì trong cuộc sống của cộng đồng dân tộc Mông. Vào ngày em bé tròn 3 ngày tuổi gia đình  chuẩn bị làm lễ gọi hồn về để đặt tên cho bé, lễ đặt tên có vị trí rất quan trọng liên quan đến các nghi lễ vòng đời của dân tộc Mông. Nghi thức này được thực hiện khá đơn giản gồm hai phần là gọi hồnnhận tên. Người Mông quan niệm, khi đứa trẻ mới sinh ra hồn của nó còn đi lang thang khắp nơi nên phải làm lễ gọi hồn về.Trong lễ này bắt buộc phải chuẩn bị 3 con gà trống (02 cón cúng ở cửa chính, 01 con cúng tổ tiên) còn sống để làm lễ nếu không có thì hồn đứa trẻ không thể về với gia đình.  Khi đã chọn được ngày, giờ và mời những thành viên có liên quan trong gia đình, dòng họ đến đông đủ, lễ đặt tên của người Mông mới chính thức được tổ chức tại gia đình nơi có đứa trẻ ra đời. Tên của đứa trẻ được tất cả mọi người bàn bạc, thảo luận và chủ lễ là người quyết định. Chủ lễ có thể là người trong dòng họ hay chính là ông nội của đứa trẻ được đặt tên. Lễ đặt tên đã được bắt đầu với việc cúng trình báo các ma nhà, chủ lễ chuẩn bị  4 chén nước chè, 4 tập giấy gió, 02 gà sống và quả trứng sống đặt trên bát gạo rồi đốt 2 nén hương (có khi thắp 8 nén, miễn sao hương thắp phải theo đôi, theo cặp không cúng lẻ) đặt lên bát gạo bày ra trước cửa chính. Tay cầm 2 mảnh sừng trâu, vừa khấn vừa nhìn ra cửa. Nội dung bài khấn: Hôm nay là ngày lành tháng tốt( gọi tên đứa trẻ) về với bố mẹ, về với nhà cửa về với gia đình anh chị em, bố mẹ đã nhất trí không được nghe người ngoài, nghe kẻ xấu, nếu không về được thì bố mẹ đi kéo tay, anh chị em đi kéo tay về với giường ngủ, với tổ tiên, sống bằng nhau không có người thấp, người cao (sống công bằng, bình đẳng).

Khi khấn báo cáo ma nhà xong, người trong nhà mang 02 con gà sống làm thịt luộc chín rồi chủ lễ tiếp tục khấn gọi hồn đứa trẻ về, nọi dung khấn giống lần đầu

Trong khi chủ lễ thực hiện các nghi thức đặt tên thì mọi người mổ gà, chuẩn bị rượu, thịt, bàn ghế, quét dọn nhà cửa để cúng tổ tiên… Khi công việc chuẩn bị đã xong, anh em, gia đình dòng họ cùng quây quần quanh gian chính ngôi nhà. Nghi lễ cúng kết thúc cũng là lúc anh em họ hàng và mọi người đến tặng cho trẻ trứng gà, đôi gà trống mái, bao gạo ngon, ít tiền cùng lời chúc trẻ sẽ khôn lớn, biết làm ruộng nương, giỏi đi rừng hay học phải giỏi…

Trần Minh Thư

Di sản Văn hóa

 

[ ]

 

Tin khác

Lễ mừng cơm mới của người Thái Trắng
Trò chơi dân gian của người Lào ở bản Na Sang 1, xã Núa Ngam, huyện Điện Biên
Đôi điều về việc sinh đẻ của người Khơ Mú
Một số tập tục trong canh tác trên nương của người Khơ Mú
Khái quát về các hoạt động trong Tết Nào pê chầu của người Mông
Bun huột nặm – Lễ hội té nước hay còn gọi là Tết Lào
Lễ then cầu con (Then xò lụ) của người Thái ở tỉnh Điện Biên
Thực trạng và giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa Si La tỉnh Điện Biên
NGHI LỄ CƯỚI HỎI (KIN LONG) DÂN TỘC LÀO TỈNH ĐIỆN BIÊN
Đám ma của người Thái trắng (Dệt phi cun tai)
1
Cuộc thi viết "Tìm hiểu về cải cách hành chính Nhà nước"
Trung tâm Phát sách phát hành Lịch Tết Kỷ Hợi 2019
Thể lệ Cuộc thi sáng tác tranh cổ động tuyên truyền kỷ niệm 65 năm chiến thắng Điện Biên Phủ và 60 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh - Ngày truyền thống bộ đội Trường Sơn
Danh mục Văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý Nhà nước trong kỳ hệ thống hóa 2014 - 2018
Đường dây nóng
Phòng nghiệp vụ văn hoá
Điện thoại: 0915.910.345
Quảng cáo
Số người trực tuyến:   12  
Số lượt truy cập:   5.460.787